N A M J E Š T A J    I    O P R E M A . . .

…se prema arheološkim ostacima koriste još od neolita, kada su postali sastavni dio svakodnevice. Od raskoši antičkih civilizacija, robusnog srednjeg vijeka, pa sve do Bauhausa i današnjeg svedenog minimalizma, sofe, stolice i kreveti doživjeli su veliku transformaciju.

STARO DOBA

od 4.000 g.p.n.e do 476. g.

Najznačajniji komad namještaja u starom Egiptu je stolica, koja simbolizuje društveni status korisnika. Bile su niže nego danas, u nekim slučajevima visine samo 25cm. Obično su rađene od drveta i presvlačene životinjskom kožom, a njihovi nogari bili su predstava životinjskih nogu. Stolovi sa tri noge, takođe u obliku životinjskih nogu, čest su komad namještaja u dnevnim sobama. Prostor je dekorisan slikanom grnčarijom, skulpturama ili kožom. Siromašniji staleži uglavnom su koristili pletene prostirke za sjedenje i spavanje i tkane košare za skladištenej stvari.

Grčki namještaj rađen je po uzoru na egipatski, najčešće od drveta, ponekad od kamena ili metala. Najčešći namještaj su: kauči – kline, hoklice i stolice. Klina je kombinacija kreveta i sofe sa visokim nogarim na koji se pelo pomoću hoklice. Od stolica su koristili thronos klismos. Thronos je vladarska stolica, a klimos stolica sa zakrivljenim nogarima i naslonom koja je omogućila prirodnije sjedenje.

Rimljani su u potpunosti preuzeli grčki koncept opremanja prostora. Centralni motivi dnevne sobe sa trpezarijom – tricliniumim bio je kauč – lectus tricliniaris (grčka klina), sa kojeg su ležeći ručali. I stolice su identične grčkim stolicama, i to susolium (u Grčkoj- Thronus) i cathedra (u Grčkoj- klismos).

SREDNJI VIJEK

od 476. g. do 1492. g.

U periodu mračnog srednjeg vijeka izrada namještaja je bila izuzetno skupa. Zantlije su izrađivale masivni, bogato dekorisani, namještaj, a bogati plemeći su trošili ogromne količine novca kako bi imali najljepše komade u svojim palatama. Međutim, za siromašne staleže, period srednjeg vijeka predstavlja period nazadovanja u kome jedini element eterijera predstavlja centralno ognjište.

NOVI VIJEK

od 1492. g. do 1917. g.

Kada su se krajem 15. veka Italijani obogatili trgovinom, rastuća buržuazija je imala sve veću potrebu za kvalitetnim namještajem. Renesansni namještaj toga doba je bio pod velikim uticajem antike, ali glamurozniji, bogatiji i raskošniji. Vrhunac raskoši, koja dostiže granicu pretjerivanja, namještaj doživljava u periodu baroka koji unosi veliki broj dekorativnih elemenata. Slijede varijacije, među kojima je posebno zanimljiv rokoko kojeg, za razliku od barka, karakterišre prefinjenost, slikovitost,  raskoš dekorativnih elemenata, fluidne linije i pastelne boje. Nakon baroka i rokokoa slijedi period neoklasicizma koji inspiraciju opet nalazi u antičkoj umjetnosti.

A onda je na red došao minimalizam koji je odbacio sve što se u dizajnu postiglo do toga vremena. Bez obzira da li se radi o arhitekturi ili kućnim proizvodima, preovlađuje deviza manje je više.

SAVREMENO DOBA 1917. g. do danas

U 20. vijeku arhitektura i dizajn su uznapredovali primjenom novih materijala kao što su čelik i armirani beton. Umesto gledanja u prošlost, secesija ili Art Nouveau donosi luksuz i sofisticiranost, ali na drugom nivou. Pojavio se hrom, bakelit i ravno staklo koje je u kombinaciji sa slonovačom, mahagonijem i tamnim lakiranim drvenim površinama dao ton i izgled klasičnom, „stilskom“ nameštaju koji je veoma cenjen i danas. S’ druge strane organski dizajn doneo je prirodne i fluidne forme, a arhitekta koji je bio zaslužan da se ovo desi je Frenk Lojd Rajt.

Između 1919. i 1939. godine pokret Bauhaus je osmislio stolicu kakvu poznajemo danas. Bauhaus je odbacio nepotrebne stilske detalje, stavljajući u prvi plan funkcionalnost i jednostavne linije.

Današnji namještaj crpi inspiraciju iz minulih vremena, istovremeno težeći jednostavnosti i čistim linijima. Digitalna era nam donosi pametne sisteme koji imaju niz elektornskih uređaja koji život u određenoj mjeri čine lakšim, a idu u pravcu da postanu lični asistent samog korisnika.