Sarajevo slavi ornament: Hotel Nomad

Na olimpijskoj Bjelašnici, na 1.250 metara nadmorske visine, Hotel Nomad projektovan od strane arhitekata Vedad Kasumadžić i Feđa Hadžibegović, čije enterijersko rješenje potpisuje studio MecoLada, postavlja pitanje koje se rijetko čuje u savremenoj arhitekturi regiona. Može li ornament biti konstruktivni princip, a ne dekorativni dodatak? Odgovor koji nudi enterijer Nomada je jednoznačan i hrabar.

Ognjište kao arhetip zajednice u savremenom ruhu

Srce lobija čini viseći čelični kamin konusnog oblika, smješten u centar kružno komponovanih sofa tople narandžaste boje. Oko kamina, umjesto klasičnih stolova, raspoređeni su neobrađeni drveni panjevi. Nije riječ o proizvoljnom aranžmanu, već o izuzetno promišljenoj prostornoj režiji koja evocira arhetipsko ognjište, vatrište oko kojeg se od pamtivijeka okuplja zajednica. U kontekstu hotela čije ime upućuje na vječitog putnika, kružno śedenje oko vatre postaje ritualni prostor privremenog pripadanja. Panjevi pojačavaju narativ jer neobrađeno drvo sa vidljivim godovima i organskom nepravilnošću unosi u prostor sirovu energiju planine i podsjeća da se objekat nalazi usred šume, ne nasuprot nje. Potezom se postiže ono najteže u hotelskom dizajnu, a to je da monumentalan dvoetažni prostor postane intiman, da se gost osjeti kao dio zajednice, ne kao posmatrač.

Ćilim kao identitet utkan u pod 

Bosanski ćilim (kilim) je ravno tkani tepih bez čvorova, proizveden tehnikom horizontalnog preplitanja potke i osnove. Potiče iz osmanskog perioda, ali je u Bosni razvio autentičan regionalni izraz kroz geometrijske motive zasnovane na rombovima, zvijezdama, stilizovanim biljnim formama i medaljonima, u dominantnim tonovima tamnocrvene, indigo plave i tirkizne. Istorijski, ćilim je bio centralni element bosanskog doma, predmet koji je definisao prostor, označavao gostoprimstvo i nosio simboliku zaštite i plodnosti. U Hotelu Nomad, ćilim nije tretiran kao pojedinačni komad namještaja. Reinterpretiran je kao totalna podna površina jer čitav lobi prekriva velikoformatni tepison koji komponuje patchwork različitih ćilimskih uzoraka u jednu neprekidnu kompoziciju. Predimenzionirana skala predstavlja ključnu projektantsku odluku. Umjesto da ćilim bude objekat u prostoru, on postaje sam prostor, ambijentalna osnova čitavog doživljaja. Tradicionalni motivi, izvučeni iz konteksta seoske kuće i postavljeni pod minimalistički namještaj i betonske stubove, oslobađaju se sentimentalnosti i počinju funkcionisati kao čist vizuelni ritam, kao boja i tekstura koja određuje karakter čitavog ambijenta.

Drvo i jednostavnost kao stav

 Namještaj u Nomadu dolazi od bosanskohercegovačkog brenda Gazzda, čije stolice Muna i Nora predstavljaju vrhunac onoga što se postiže redukcijom forme. Masivni hrast, zaobljene linije, bez tapaciranja, bez ornamenta, bez vidljivih spojeva. Snaga leži upravo u suzdržanosti jer u prostoru prezasićenom ornamentom, đe je ćilim ispod nogu, zavjesa iza leđa i kapice iznad glave, drvena stolica postaje kontrapunkt, tačka vizuelnog mira. Drvo komunicira toplinu, zanatsku preciznost i autentičnost lokalne proizvodnje. Svjesnim izborom domaćeg dizajnerskog brenda, enterijer gradi koherentan narativ u kojem sve govori bosanski, ali savremenim jezikom.

Kapice kao simbol planine, zajednice i humora

Među najupečatljivijim detaljima enterijera izdvajaju se viseće svjetiljke čiji su abažuri napravljeni od tradicionalnih bosanskih pletenih kapa sa pomponom. Kape su duboko ukorijenjene u identitet planinskih zajednica jer ih nose pastiri, đeca, skijaši, i predstavljaju univerzalni simbol zime, topline i domaćeg zanata. U kontekstu enterijera, kapica kao abažur postiže višestruki efekat. Funkcionalno, vunena struktura difuzira svjetlost i stvara mekan, topao sjaj. Simbolički, upućuje na ruralnu tradiciju i specifično bosanski humor, sposobnost da se ozbiljnom prostoru doda šarm bez gubitka dostojanstva. Prostorno, nizovi visećih kapica različitih boja i uzoraka stvaraju ritmičnu kompoziciju koja oživljava plafon i uvodi ljudsku skalu u dvoetažnu visinu lobija. Kapica je najčistiji primjer dizajnerskog principa čitavog projekta jer uzima svakodnevni predmet iz lokalne kulture i, bez ironije ali s osmijehom, transformiše ga u funkcionalni element savremenog enterijera.

Zavjesa sa stilizovanim romboidnim motivom bosanskog ćilima kao prostorna dominanta

Monumentalne zavjese u restoranu i lobiju nose stilizovani geometrijski motiv inspirisan ornamentikom tradicionalnog bosanskog ćilima. Radi se o romboidnom (dijamantskom) uzorku koji je jedan od najstarijih zaštitnih simbola u tradiciji ćilimskog tkanja. Romb predstavlja oko, ognjište ili ženski princip, a njegova ponavljajuća struktura stvara polje vizuelne energije i ritma. Na zavjesi je motiv stilizovan i uveličan, izveden u crnoj, bijeloj i zlatnoj niti na dubokocrvenoj podlozi, sa vertikalnim nizanjem koje naglašava visinu prostora. Zavjesa u Nomadu daleko nadilazi dekorativnu funkciju. Istovremeno djeluje kao akustični panel koji apsorbuje zvuk u prostoru tvrdih površina betona i stakla, kao prostorni separator koji definiše zone bez čvrstih pregrada, i kao vizuelna dominanta koja komunicira identitet jer ko god uđe u prostor odmah razumije đe se nalazi. Crvena boja zavjese, u dijalogu sa crvenim tonovima ćilimskog tepisona na podu, stvara vertikalnu vezu između tla i zida, obavijajući gosta ornamentom bez osjećaja zatvorenosti jer su bogate tekstilne površine u stalnom kontrastu sa ogromnim staklenim fasadama kroz koje se probija šuma.

Hotel Nomad čini ključnim projektom za arhitekturu regiona odbijanje lažne dileme između tradicije i modernosti. Ćilim, kapa, vez i drvo nijesu citirani iz nostalgije, već su ugrađeni kao ravnopravni projektantski alati u prostor koji je po svim ostalim parametrima radikalno savremen, od konstrukcije, preko volumena, do materijalnosti.